Православ христианнар чүү чүвеге бүзүрээрил (листовка "Во что верят православные христиане")

Өртемчейде бир-ле дээди, күштүг база бодап четтинмес чүве бар дээрзин хөй-ле кижилер эскерип чоруур. Ынчалза-даа ол дээрге «бир-ле Чүве» эвес, а «бир-ле Кижи» болуп турар дээрзин хөй эвес кижи билир. Бурган дээрге билдинмес күш эвес-тир, Бурган дээрге «Мен» деп чугаалаар улуг кижи-дир. Ынчангаш Бурган-биле чугаалажып болур. Оозун бодаарга, езулуг бүзүрээр кижи дээрге «Бурган бар» деп анаа-ла чугаалап орар эвес, а Ооң-биле амы-хууда чугаалажыр кижи болур. 
Ол кандыгыл?
  Бурган турган-даа база үргүлчү турар. Ол кайда-даа бар. Ол бүгү чүүлдү билир болгаш күзээни-биле чүнү-даа билиптип болур. Ол – чаңгыс Бурган, Оон өске бурган чок. Чаңгыс Бурган боду кезээ мөңге Шын Сөстүг болгаш оон адырылбас Ыдыктыг Бурган Сүлделиг. 
Бурган бистиң өртемчейивисти тургузуп каан, оларның иштинде бистерниң төрүттүнүп келгенивис баштайгы ийи кижини база. А ам Ол өртемчейни чагырып орар болгаш, «кандыг-даа негелде-хереглел чок, Боду бүгү чүвеге чуртталганы, тынарын болгаш бүгү чүүлдү берип чоруур» (Деян 17:25). А эң-не кол чүве – Бурган эки сеткилдиң, ыдыктыг чүүлдүң болгаш ынакшылдың үнер дөзү болур. Оон аңгы Ол чөптүг болгаш шынчы Шииткекчи, «кижи бүрүзүн ажыл-херектерин барымдаалап, шаңнаар азы шиидер» (Рим 2:6). 
Биске ооң хамаарылгазы кандыгыл?
  Силерниң чуртталгаңарга, кандыг-бир кижи дузалап турар дег, бүгү чүүлдер чогумчалыг, кайгамчык эки, азы көңгүс дедир, силерни шын эвес базымнар кылырындан чайладып турар дег, сорулгаже орууңарга эрттинмес шаптыктарны кым-бир кижи тургузупкан ышкаш таварылгалар турган бе? Ол бүгү дээрге Бурганның кижи бүрүзүн, харын-даа Бурганны билбес кижилерни безин бүргеп алган чоруур сагыш човаашкынының илерээшкини-дир. Бурганның ачызында бистиң чуртталгавыста анаа таварылга болгаш утка чок чүүлдер чок. 
Чуртталганың утказы чүдел?
  Бурган бистерни ыдыктыг чүүлдерге чаяап каан. Чер кырынга чуртталга кижиге шилилге үези дег болур – кижи Бурган-биле болгаш бачытка удур азы кижи бачыт-биле Бурганга удур. Үшкү чүүл мында чок. Бистиң кылып алыр шак ол шилилгевис өлген соовуста чуртталгавысты тодарадыр. 
Бурган кижи бүрүзүнге ийи белек берген
Бирээде, Ол кижи бүрүзүнге хосталганы берген, чүге дээрге эки чаагай чорук биле бачыттың аразынга хостуг шилилгени кижилер бедик медерелдии-биле кылырын Ол күзээр. Ооң чаяап каан кижилери албадал-биле эвес, а боттарының күзели-биле эки сеткилдиг болурун Ол күзээр. Бистерниң ынакшып чоруурувусту Ол күзээр, а ынакшыл, хостуг чорук чокта, турбас болгай. 
Ийиде, Ооң күзелин тодарадыптар, эки чорук-херектерден каржы-бакты ылгаптар болгаш бистерни шиидер ындыг чайлаттынмас хоойлу бар дээрзинден буруузунар сеткилди, билиндириптер арын-нүүрнү кижи бүрүзүнге Бурган берген. 
Каржы чорук кайыын кээрил?
  Чамдык кижилер айтыра бээр: бир эвес мергеннерниң мергени болгаш эки Чаяакчы бистерни чаяап каан болза, бистиң делегейивисте көөр хөөн чорук, човулаң, четпес-дудуу чүүлдер кайыын кээрил? Харыызы бо: Бурган шуптузун – элчилерни болгаш бирги кижилерни эки, эвилең кылдыр чаяап каан. Ынчан каржы чорук-даа, човулаң-хилинчек-даа, өлүм-даа чок турган. Ынчалза-даа ооң чаяап кааннарының чамдыызы бодунуң Чаяакчызын садыпкан болгаш, Ооң бодундан алган хостуг чорукту үреп кааннар. Шак ынчаар каржы чорук тыптып келген. Бир эвес бистер долгандыр делегейже көрүп көөр болзувусса, «арын чок каржы чүүлдү» көрбес бис, кандыг-даа каржы чорук дээрге үргүлчү-ле тодаргай кижилерниң кылган чүүлү, оларның күзелиниң төрүмели болур. Каржы чорук – Бурганның үзел-бодалын өскертип кааны болур. 
Харалаан, бирги эжеш кижилер каржы чорукче углуг апарганнар, а ол чүүл бистерниң кижи бүрүзүнге, оларның салгалдарынга салдарлыг болган. Шак-ла ынчаар бистиң шиитпиривис түңнели, каяа чурттаарывыс болгаш амыдыралдың кандыг овур-хевирин тудары, ажы-төлүвүстүң салым-чолунга салдарлыг болуп турар. 
Ол чорук бистерге кандыг салдарлыг болганыл?
  Багай чаңчылдар белени-биле шиңгээттине бээрин база кандыг-бир эки чүүлге күш-биле чаңчыгарын эскерген силер бе? Ол дээрге каржы-багай чорукту шилип алган шак ындыг кижиден тывылганывыстан хамааржыр, азы «арыг эвес чүүлден арыг чүүлдү кижилер бедик медерелдии-биле кым боттандырарыл? Кым-даа эвес!» (Иов. 14:4). Бачытка туралыг чорук кижи бүрүзүнге, салгал дамчаан аарыг дег, дамчыыр. Човулаң-хилинчек болгаш өлүм база көстүп келген. Бо чүүлге чүгле бистиң өгбелеривис буруулуг эвес, а бистер, кижи бүрүзү, хууда бачыттыг үүле-херектерни олар дег кылып чораан бис. 
Бурган аңаа канчаар хамааржып турарыл?
  Бурган чугаалап турар: «Бачыттыгларның өлүмүн эвес, а боттарының оруктарындн чайлап, амы-тынныг артарын күзеп тур мен» (Иез 33:11). Шак ынчаар Бурганның күзелин кижилер хажыдыпкан-даа болза, Ол бистерден хая көрнү бербээн, а бачыт-биле болгаш өлүм-биле демиселге бистер тиилекчи болуп болур харык-шинекти биске Ол бээр деп шиитпирлеп алган. 
Бистерге тиилелге канчап келгенил? Кажан армия дайылдажып турда, хаан кижи дайын шөлүнден ыракка олуруп алгаш, чылыг болгаш айыыл чок черден дайзынның аткан огунуң адаанга сириңейнип чыткылаан шериглерже дужаал чорудуп олуруп болур. А бистиң Бурганывыс ындыг эвес. Дүжүлгезинден тургаш, шериг хевин кедипкеш, оңгуларга, бодунуң шериглеринге чедип келгеш, «Күштүг болуңар, мен силерни тиилелгеже баштап кириптейн!» деп чугаалаан шак ындыг хаанга Бурганывысты деңнеп болур бис. Бурган шак ынчаар кылган-даа. 
Ооң мөңге Шын Сөзү, бистерни тиилелгеже болгаш камгалап арттырарынче баштап киирер дээш, чер кырынга кижиниң бүгү бойдузу апарган. 
Бурган канчап Кижи апарганыл?
  Кижи боду Бурган болу бербес, а Бурган Кижи болуп шыдаар, чүге дээрге Ол чүнү күзээрил, Аңаа бүгү чүве бүде берип болур. Кажан кижиниң бүгү бойдузу апарганда-даа, Бурган Бурган болуп артып калган. Шак ол ийи чүүлдү, Бурганның бойдузун болгаш кижиниң бойдузун, бистерниң көзүлбес сүнезинивисти болгаш көстүр мага-бодувусту каттыштырып алганы ышкаш, Ол «Мен» деп Бодунуунда каттыштырып алган. Бурганның кижи бойдузу апарган шак ол Сөзү Иисус Христос атты алган. 
Шак ол ат чүнү илередип турарыл?
«Иисус» деп атты очулдурарга, «Камгалакчы» дээн уткалыг, Ол кижилерни хүрүм-бактан камгалаан болгаш Бурган-биле харылзаштырып каан. А «Христос» дээрге «Чагдырган» дээн уткалыг ат болур. Бурунгу үелерден бээр хааннарны ынчаар адап турган, бүгү делегейниң Хааны болгаш ыдык Дээрлер Чагыргазының мөңге баштыңчызы болуп турары дээш, ону Христос деп адаан. 
Ол бодунуң адын канчаар шынзытканыл? Дайзыннарлыг апарган кижиниң чуртталгазының овур-хевирин бодап көрээлиңерем. Оларның хөлезилеп алган өлүрүкчүзү келгеш, ону адыптар. А бир-ле билдинмес кижи ол өйде ооң чанынга чедип кээп, аттырар кижини бодунуң мага-боду-биле дуй турупкаш, бодунуң амы-тыны-биле ооң амы-тынын камгалап каар. Бүгү кижи төрелгетенге Христос шак ындыг чорук кылган. Бистер боттарывыстың бачыдывыс-биле хилинчек-човулаң болгаш өлүм деп кеземчени көрүп ажылдап алган бис. А Ол, бачыт чок бол, бистер дээш бодунуң амы-тынын берген болгаш бистерниң бачыдывысты арыглап, белдир-ыяшка хилинчектенип өлген. Өске кижиниң амы-тынын камгалап арттырып алыр дээш, мага-боду-биле ону дуй турупкан бир билдинмес кижи ону кылбас ужурлуг турганы дег, белдир-ыяшка Ол хилинчектенип өлбес ужурлуг турган. Христос ону күзелдии-биле кылган, чүге дээрге Ол бистерге ынак. Шак-ла ынчаар Ол бистерниң Камгалакчывыс апаргаш, Бодунуң адын шынзыдып шыдаан. 
Библияда бижип каан: «Бурган дээрге ынакшыл-дыр» (1Ин 4:8). «Христос Бодунуң амы-тынын бис дээш берген, бис ынакшыл деп чогум чүл ол дээрзин оон билир апарган бис» (1Ин 3:16). Христосту херип кааптарынга чедир хөй-хөй чүс чылдар мурнунда Исайя пророктуң сөглээн сөзү бүткен: «Ол бистиң бачыттарывыс дээш өттүр шаштырган, бистиң кем-буруувус дээш бастырып алган; аңаа онаашкан кеземче биске амыр-тайбыңны эккелген, ооң балыгларының ачызында экирээн бис» (Ис 53:5). 
Ол кижи дег өлген, а Ол Бурган дег өлүм чок арткан. А үш дугаар хүнүнде Ол бодунуң мага-бодун диргизип алгаш, бистерге өлүмнү херек кырында тиилээнин база ооң изеп каан оруу өлүм чок чорукка чедирерин көргүскен. 
Ол Бодунуң дугайында Буянныг Медээде канчаар чугаалап турарыл?
  Бурганның мөңге болгаш езулуг төрүмели Иисус Христос чугаалаан: «Мен – Бурганның Оглу мен» (Ин 10:36), «Мени Мээң Адам алдаржыдып турар, а силер Ону Бистиң Бурганывыс дижир болгай силер» (Ин 8:54), «Адамда бар бүгү чүве Мээңии-дир» (Ин 16:15), «Мени көрген кижи Адамны көрген болур» (Ин 14:9), «Адам биле Мен – тудуш чаңгыс бис» (Ин 10:30). Шак бо сөстер шынзыдыглар-биле тодараттынар – Бодунуң чер кырынга чурттап чораан чуртталгазында кылган ажыл-херектери-биле болгаш мөргүл-биле Аңаа мөгейип, дуза дилээннерге кылып чоруур Кайгамчык хуулгаазыннары-биле. 
Шак бо шынга канчаар шынзыгып болурул?
  Православ христианнар чүү чүвеге бүзүреп чоруурун хынап болур. Бир эвес силер аза-четкерлер – каржы бак орук шилип алган буктар – чижээлээрге, полтергейст азы кандыг-бир коргунчуг чүүл көрүп каар болзуңарза, холуңар-биле белдир-ыяштап тейлей тудупкаш, чугаалаар силер: «Иисус Христос, Бурганның Оглу, хай-бачыттыг мени өршээ». 
  Ынчан аза-буктарның биске хоразы дораан чиде бээрин силер көрүп каар силер, чүге дээрге олар Бурганның мурнунга күш чок. Бир эвес силер үр-ле сагыш аарып, оон уштунар арга билбейн, амы-тыныңарга четтине бээр бодалдар туруп кээр болза, шак ол сөстерни удаа-дараа чугаалап катаптаарыңарга, хүннүң чырык херелдеринге караңгы-дүмбейниң сойлуп чоруй баары дег, сагышсырал ала-чайгаар тайлып чидер. Бир эвес силер үнер арга чок берге байдалга таваржы берзиңерзе, мөргүп чугаалаңар: «Дээрги, Силерниң Оглуңар Иисус Христостуң ады-биле мени бо айыыл-халаптан чайладып көрүңер», а Христос, Ооң Бодунуң аазааны дег, силерни камгалаар: «Силер Мээң адым адап, чүнү-даа дилээр болзуңарза, Оглун дамчыштыр Адам алдаржызын дээш, ону шуптузун күүседир мен» (Ин. 14:13). 
Ооң алдарлыг армиязынга канчаар кирип ап болурул?
  Христос чагып чораан: «Мен дээрге орук, алыс шын база амыдырал-дыр мен. Чүгле Мени таварты дээрден башка, кым-даа Адамга кээп шыдавас» (Ин. 14:6). Иисус Христостуң ажыдып каан оруунче угланырын күзээн кижилер Бурган-биле харылзажы бээр, ооң түңнелинде бот-боттары-биле база харылзажы бээр. 
Христос чугаалаан: «Меңээ бүзүрээн улустуң ниитилелин тудуп үндүрер мен, а тамының күштери ону базып шыдавас» (Мф. 16:18). Дээр Аданың куспаанда кымнар бар-дыр, олар Церковьту тургузуп турар. Олар ыдыктыг чаа чон болур. 
Христостуң Бодунуң тургузуп кааны I чүс чылдан эгелеп Ооң чүдүлгезин үревейн камгалап чоруур чаңгыс-ла езулуг Церковь бар – ол дээрге Православ Церковь болур. XI-ги чүс чылда католиктер оон аңгыланып чоруткан, а XVI-гы чүс чылда протестантылар олардан аңгыланы берген. Боттарының чаа-чаа чүүлдер немеп алганы-биле христиан чүдүлгени олар ол-ла хевээр камгалап арттырбаан, а Православ Церковь ол чаа чүүлдерин хүлээп албаан, чүге дээрге Христостуң чоок өөреникчилери оларны улаштыр өөренип, бүзүрептер хире чаа чүүл чок болган. 
Кым Церковька кээрил, Христос дээш Бурган ону төлү кылып аар, а бистер Бурганга ажы-төлү дег апаар бис, а бот-боттарывыска – алышкылар, угбашкылар дег болур бис. Церковь дээрге Христостуң тургузуп кааны Бурганның өг-бүлези-дир. Ынаар эр, херээжен, хар-назын болгаш язы-сөөк хамаарылга чокка кижи бүрүзү кирип болур. Алыс шын бүгүдеге ажык. 
  Церковьче кирерде, чүгле сагыл четтирип, крещение алгаш, кирип болур. А сагыл четтирери, крещение алыры – ол дээрге чүгле эгези-дир. Бурган бистерни ыдыктыг болурунче кыйгырып турар. Ыдыктыг кижи дээрге Бурганга дөмей апарган болгаш, Ооң-биле чоок ынак апарган кижи болур. Христос-биле кады кижи бүрүзү ыдыктыг болуп болур, бачытты арыглап база эки ажыл-херектерже оруун ажыдып алыр. Кижи бүрүзү муң катап эки болуп болур. 
Бир эвес силер берге байдалга таваржып, чуртталгага ундарап каар болзуңарза, ол бүгү дээрге бистиң иштивистен хораннап чоруур бачыдывыс түңнели-дир. Бачыттыгларга болгаш ооң бүгү салдарынга алыскан кижилерге чүгле Христос езулуг хосталганы берип болур. 
Бүгү чүүлдү эки талаже эдип ап болуру болдунмас, ооң хүрүмү өршээл чок болгаш аңаа камгалал чок дээрзин аза-буктар бачыттыг кижиге бүзүредип шаг боор. Ол шын эвес. Бир эвес ол бодун агартынмайн, изиг сеткили-биле буруузун долузу-биле миннир болза, кижиге, кажан дириг чурттап чорда, өршээлдиң эжиктери ажык болур. 
Бистерни төнчүзүнде чүү манап турарыл?
  Өлүм соонда бистер кылып чораан ажыл-херектеривис аайы-биле шын шииткел езугаар чогуур үнелээшкинни алыр бис. Бурган дээрге чыргалдың болгаш өөрүшкү-маңнайның чаңгыс-ла езулуг үнер дөзү-дүр. А чыргалдан ойталаары дээрге-ле хилинчек-човулаң-дыр. Кым Бурган-биле кады болур дээрзин шиитпирлеп алган болгаш бодунуң чуртталгазы-биле ону бүзүредип чоруур кижи Бурган-биле мөңгеде кады болур, а ол дээрге кызыгаар чок аас-кежик-тир. А кым Бурганны хүлээп көрбээнил, Православ Церковька Ооң-биле харылзашпааныл, олар чыргалдан болгаш өөрүшкү-маңнайдан мөңгеде өскээр углай берген болур болгаш хилинчектенирлер. Кайы-даа таварылгада «Бурганны карак ажыттаары болдунмас. Кижи чүнү кылып каарыл, оозун ажаап алыр» (Галл. 6:7). 
Өлүм соонда оон өске арга чок болур. Бүгү-ле бар аргаларны Бурган шак бо чаңгыс чуртталгада берип чоруур. Алыс шын болгаш Бурганга чоок хамаарылга чуртталганы утка киирип чоруур, чырыдып база өөртүп чоруур, бачыттан алыс хосталганы берип чоруур.