Ыдыктыг Николай Сербский (Велимирович) Амыр-чыргалдың пирамидазы. Тамчык-чыргалдың ыдыктыг чагыгларының тайылбыры.

«Силер Өске чоннар улузу, хары даштыкылар эвес, а Бурганның чонунуң дең эргелиг албатылары болгаш Ооң Өг-бүлезиниң кежигүннери силер! Силерни база элчиннер биле медээчилерниң салып кааны үндезинге тудуп үндүрген, а Иисус Христос – бажыңның таваанга салыр эң чугула даш-тыр. Ооң Боду бүгү бажыңның чӨлеңгиижи болур, а бажың улам-на бедип, Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг Өргээзи кылдыр шилчип турар. Христостуң ачызында Бурганның Сүлде дамчыштыр чурттаар бажыңы апарзыннар дээш, Ол силерни база тудуп үндүрүп турар-дыр» (Еф.2:19-20).

Киирилде

Шаанда шагда египет фараоннар пирамидаларны даштардан тудуп турган. Шак ол пирамидаларның чамдыызы бежен метр бедик, Өскелери чүс, а артканнары чүс метрден бедик. Константинопольда Православ ЧӨӨн чүкте эң-не кӨрүштүг Ыдыктыг Софияның (Бурганның мерген угаанының) Өргээзинден ийи катап ажыг бедик шак ындыг пирамидалар бар. Шынап-ла, ол тывызык, а фараоннар шак ындыг улуг пирамидаларны чүге тудуп турганнары ол, бурунгу Египетте бүгү чүүлдер тывызыксыг, шупту тоол, шупту чүүлдү баш удур билип турган. Бодап кӨӨрге, фараоннар шак ол улуг даш тудугларны боттарының Өлүм чок чоруун күзеп, тудуп үндүрүп каан. Олар сагыш-бодалдың Өлүм чогун угаап-бодап-даа турган болза, мага-боттуң Өлүм чогунуң дугайында күзеп чорааннар. Кандыг-даа таварылгада, мындыг улуг тудугга Өске бир чылдагаан болза, алдар-макталга туралыы болгаш аразында адаанажылга болган боор. Оларның кижи бүрүзү бодун, бӨмбүрзек чер амдыызында турда, үелер Өттүр туруп болур шак ындыг тураскаалга мӨңгежидерин күзеп чораан. Египет Өлүг кижилер НомунгаОсирис бурганның чайгылыш чок болур шииткелиниң болгаш кижиниң Өлүм чок чоруунуң дугайында Египтяннарның баш удур сӨглээн чугаазын киирген, ынчалза-даа ол тодаргай эвес даап бодаашкыннарга илереттинген болгаш тӨлгеге үндезилеттинген. Кижиниң Өлүм чок чоруунуң дугайында бурунгу египет даап бодаашкыннар христиан шажында шынныг чүүл кылдыр чарлаттынган. Чүгле христиан шажында Өлүм чок чорук дугайында билиишкин янзы-бүрү фараончу будулуушкуннардан арыглаттынган, бүлүргей кӨрүүшкүннерден болгаш үндезин чок даап бодаашкыннардан база барымдаа чок тӨлгеден аңгылаттынган. Христиан шажынның үезинде Өлүм чок чорук дугайында билиишкин чаңгыс дириг Бурганның барынга үндезилеттинген болгаш Христостуң боду бодун Өргээни-биле, Ооң Катап дирилгениниң болгаш Өлүмнү тиилээни-биле холбашкан. Христиан шажын, бодунуң ээлчээнде, кижилерни пирамидалар тударынче сорук киирипкен. Ол шак ындыг ажыл-ишче чүгле хааннарны болгаш шылгараңгай кижилерни сорук киирип турган эвес, а Христоска чүдүүр болгаш Ооң соондан чоруп орар Өске бүгү кижилерни база, чүге дээрге Чажыт-КӨӨрнүң чугаазы-биле алырга, бүгү христианнар хааннар кылдыр адаттынган: «База бистерни хааннар болгаш ыдыктыглар кылып каан Бурганга болгаш Адавыска» (Откр.1:6). Бо бүгү ёзугаар, христиан шажынныг кижи бүрүзүнүң хүндүлүг хүлээлгези болза, бодунга бир пирамиданы тудуп үндүрери болур. Ооң түңнелинде, чырык чер кырында каш христиан кижи бар-дыр, ынча пирамида турар ужурлуг. Шак ол христиан пирамидалар фараоннарның кандыг-даа пирамидаларындан артык бедик. А оларны анаа метр-биле хемчээп болбас. Хүнден болгаш Айдан-даа олар бедик база бүгү боттуг Өртемчейден бедик туттунуп үнген. Олар дээрлерже бедип үнген болгаш чүгле ында бодунуң бүгү онзагай каазы-биле кӨстүп турар. Олар үеден-даа, чаъс-чайыктан-даа, хаттан-даа, сооктан-даа, бомбадан-даа, частыр гранаттан-даа, кандыг-даа үрегдекчи согур күштерден-даа кортпастар. Бүгү чүүлдер шак ол христиан пирамидалар мурнунга күш чок. Оларга үрелиишкин болгаш Өлүм дегбес. Чер кырынга, Өлүмнүң ады дыңналбайн турар болгаш Өлүглер оранының эрге-чагыргазы билдинмейн турар черге, олар Өлүм чок. Чүге дээрге шак ол пирамидалар сагыш-хӨӨннүң пирамидалары болур, база олар кандыг-даа боттуг чүүлдерден боттуг. Олар сагыш-хӨӨнге үндезилетинген, сагыш-хӨӨн-биле туттунган, сагыш-хӨӨн-биле каастаттынган, сагыш-хӨӨн-биле быжыглаттынган болгаш сагыш-хӨӨн делегейинге чаяаттынган. Шак ол пирамидаларның чугулазын болгаш тудугнуң планын Иисус Христос Бурган Боду чарлаан. А тудугжулары, Ыдыктыг Сүнезинниң күштүг дузазынга хей-аът кирген, сагыл четтирген кижилер болур ужурлуг. Шак ындыг кандыг-даа пирамида тос кол каъттыг болур, а онгу каъды, Бурганның Боду бүгү пирамиданы ээлеп орар чери, ӨӨрүшкүнүң суургазы болур. Каът бүрүзү боду элээн каш онзагай кезектерлиг база хӨй янзы салбырларлыг болур. Бүгү үстүкү каъттар, чер кырында Өске-даа анаа тудуглар дег, адаанда турар каъттарга улаштыр туттунган болур. Бүгү пирамида бүрүнү-биле карак даалыктаар кайгамчык чараш болгаш бедик. Билдингир-ле, фараоннар боттарының пирамидаларын, ырактан даштарны эккеп тургаш, элезин кырынга кылып чорааннар. Христиан пирамидалар, амыр-чыргалдың пирамидалары, быжыг Дашка туттунган. Шак ол даш дээрге Христос-тур, ооң дугайында Өндүр Элчин мынчаар чугаалап турар: «Силер Өске чоннар улузу, хары даштыкылар эвес, а Бурганның чонунуң дең эргелиг албатылары болгаш Ооң Өг-бүлезиниң кежигүннери силер! Силерни база элчиннер биле медээчилерниң салып кааны үндезинге тудуп үндүрген, а Иисус Христос – бажыңның таваанга салыр эң чугула даш-тыр. Ооң Боду бүгү бажыңның чӨленгиижи болур, а бажың улам-на бедип, Дээрги-Чаяакчының ыдыктыг Өргээзи кылдыр шилчип турар. Христостуң ачызында Бурганның Сүлде дамчыштыр чурттаар бажыңы апарзыннар дээш, Ол силерни база тудуп үндүрүп турар-дыр» (Еф.2:19-20). Ынчангаш, каът бүрүзүн ӨӨренип,амыр-чыргалдың пирамидазының кайгамчык тургузуунче кичээнгейлиг кӨрүп кӨрээлиңер.

БИРГИ КАЪТ

Ак-кӨк Генисарет хӨлдүң бедик эвес эриинге ногаан шыкка Бурганның Тудугжузу олуруп алгаш, чаа тудугнуң планын демдеглеп эгелээн. Ынчалза-даа Ол ону эттээн хӨмге болгаш саазынга карандаш-биле чуруваан, Бодунуң ӨӨреникчилериниң сагыш-сеткилинге чалгынныг сӨстер-биле, чымчак чукка алмаз таңма дег, базып сиилбип каан. Амыр-чыргалдың пирамидазының чаяап тургузары чүден эгелээрил база бирги каъды канчаар туттунарын Ооң сӨстери ажыдар. Сагыш-хӨңнү ядарааннар амыр-чыргалдыг, чүге дээрге Дээрниң Чагыргазы оларныы боор (Мф. 5:3). Тудугнуң арткан Өске каъттарын тургузуптар бирги, эң-не улуг болгаш эң-не быжыг бирги каътты тударының дугайында чүгле ол сӨстерни Бурганның Тудугжузу чугаалаан. О, христиан шажынныг кижи, бир эвес сен МӨңге чоруктуң дываажаңынга ӨӨрүп чоруур хаан пирамиданы изиг күзелиң-биле тудуп үндүрүксээр болзуңза, чүгле ол сӨстер сеңээ четчир. Бодуң билир сен, ооң таваа черже ханы болган тудум ол бүзүрелдиг. Кижиниң түрегдели кайгамчык ханы болгаш чажыт, ынчангаш хӨй-ле кижилер ооң дүвүнге чедип шыдавас. Ооң эң-не чавыс каъттарынга чедип барганнарга амыр-чыргал. Сагыш-хӨңнүнүң ядыы-ядамыы даштыыртан алганы кандыг-бир белек эвес-тир, ол дээрге кижиниң чүгле бодап чедер ужурлуг тодаргай байдалы-дыр. Бодунуң ядаргайын бодап-сайгарарынга чедирерде бодунга аар берге шылгалданы эрттирер. Кым ону кылып шыдаптарыл, ол үш дакпыр ядыы чоруктуң билиишкининге чедер:

1. Бодунуң эртеминиң талазы-биле ядыы чорук;

2. Бодунуң ачы-буяныының талазы-биле ядыы чорук;

3. Бодунуң ажыл-херектериниң талазы-биле ядыы чорук. Ядыы чорук дээрге чединмес байдалдың дээди чадазы-дыр. Кажан кижи бодунуң медерелиниң арга-шынарларының, азы бодунуң мӨзү-шынарының, азы бодунуң ажыл-херектериниң дугайында боданып-сайгара бергенде, ол бодунуң кайгамчык ядыызынга, дорт-ла чединмес байдалынга үргүлчү-ле бүзүрээр. Кижи бодунуң салым-чолун билирин күзээр ийик, чуртталгазының оруунда аргаан удазын бүрүзүн тода кӨрүп, ол кымыл, кайыын келгенин аңаа канчаар алдынарын билип алырын күзей бээр ийик. Ынчалза-даа ол харын-даа боду улуг эртемден-даа болза, бүдүүлүк чоруунга хамаарыштыр ооң бүгү эртем-билии ханы далайның мурнунга суглуг туңга дӨмей болур. Чырык чер кырының бүгү-ле Өске амытаннарын ачы-буяны-биле ажып каарын күээр ийик, ынчалза-даа каржы болгаш дошкун чоруктуң хирлиг шалбаазынче базым бүрүзүнде дүжүп бады баарын ол кӨрүп турган. Ол үргүлчү-ле эң-не улуг болгаш Өндүр ажыл-херектерни бүдүрерин күзеп чораан ийик, ынчалза-даа Өскээртен дуза чокта шыдавазын ол кӨрүп турган. Ынчангаш, кайыын-даа кӨӨрге, кижи бодунуң күш чогунга болгаш бодунуң чүү-даа эвезинге бүзүрээр турган. Өске кижилер аңаа дузалап шыдавас, а олар, ооң боду дег, чүү-даа, кым-даа эвес болгаш кошкак болгай. Ынчан кижи бодунуң Чаяакчызынче кӨрнүр, ооң мурнунга ыйба хүл болуп кээп дүжер, ооң аайынче кирип база дуза дугайында чанны бээр. Бодунуң күш чогунуң дугайында минниишкин болгаш бодунуң чүү-даа эвес дээрзин билирин сагыш-хӨңнүнүң ядыызы деп адаар. А сагыш-хӨңнүнүң ядыызы сеткил-хӨңнүнүң бот-тогдунарынга удур болур. Ынчап кээрге, бот-тогдунары, сагыш-хӨңнүнүң ядыызынга бодаарга, элээн ханы чидириг болур. Бодунуң чүү-даа эвезин миннири болгаш билири бот-тогдунуушкунга бодаарга эвээш. Бот-тогдунуушкун – ол чүгле чүве билбези эвес, ол мугулай чорук-тур. Бодун билип алыры – бодунуң күш чогун болгаш бодунуң чүү-даа эвезин кӨрүп шыдаары, чүрээниң кударалын чедир билип алыры, адак соонда, Дээргиден дуза дилеп, мӨргүп, тейлээри болур. Бодунуң күш чогунуң шын билгенинден ужукталган кударал, ол дээрге, бүгү ачы-буянныг чоруктарның үндезини, христиан кижи бүрүзүнүң чүдүлгелиг чуртталгазының үндезини, ол болза амыр-чыргалдың пирамидазының үндезини болур. ЧӨпшүлдүү - Бурганче эжиктер болур. Бир катап каржы бук ыдыктыг Макарий-биле сӨс каржы берген, адак соонда ол алгырган: «Сээң кылып шыдаар чүүлдериңни шуптузун шыдаар мен, Макарий, сен мени чүгле чаңгыс чүүлге тиилеп алыр сен – чӨпшүлдүүң-биле!». ЧӨпшүл чорук дугайында бир-ле кижи мынчаар чугаалаан: «Ол Өскелерниң дугайында каржы чугааланыр дылы чок, Өскелерниң каржызын кӨӨр караа чок, Өскелерниң каржы-хажагай сӨстерин дыңнаар кулактары чок». Бурганның ачы-хавыяазы чокта чүнү-даа кылып шыдавас чӨгенчиин кым билип турарыл, ол бодунуң амыр-чыргал пирамидазының бүзүрелдиг таваан салып алган. «Мен чогумда, силер чүнү-даа кылып шыдавас силер» (Ин.15:5) деп, Дээрги чугаалаан. Шак ол сӨстерниң шынныын медерелдиг кижи базым бүрүзүнде, эртенден кежээге чедир, медереп билир. Шак ол билиишкин ону Бурганның мурнунга Өндүр кылыптар. Кажан кижи бот-тогдунуушкуннуң каржы хадындан хосталып алырга, ооң сагыш-хӨңнүнге ыржым дүжер, база ооң сагыш-хӨңнүнге Ыдыктыг Сүлде дүжүп кээр. А кажан Ыдыктыг Сүлде сагыш-хӨӨнге кирип кээрге, ынчан Ол аңаа амыр-чыргалдың пирамидазын долузу-биле Бодунуң күзели-биле болгаш Бодунуң билири-биле чүгле кижиниң чарлалының адаанга тудуп эгелээр. О, православ шажынныг кижи, кол-ла чүүл сен Бурганның Сүлдези сенче кире бээринге болгаш чаяап тургузарынга шаптык катпас сен. Кол-ла чүүл, православ шажынныг кижи, Бургандан эвес, сенден сенде бүгү чүүлдү кӨӨр хӨӨн чокталыры, эртем-билиинде, азы сагыш-сеткил минниишкининде, азы күзелдерде кайда дээрзи кол чүүл эвес. Турамык кижи, сен мынчаар чугаалава: «Чүге бодум бодумну куду кӨӨр база узуткап, чок кылыр кижи мен!». Сен бодуңну куду кӨрзүн деп кым-даа сенден негевейн турар, ынчалза-даа сен Дээрги Бургандан куду турарЫңнЫ миннир ужурлуг сен. Сен чүү-даа эвес апаарыңны сенден кым-даа негевейн турар, чүгле бодуңнуң маргыш чокка-ла чүү-даа эвезиңни миннип ал. Шагда-ла бар дээрзин чүгле медереп билиптериңге-ле, чүгле ынчан бодуңнуң сагыш-хӨңнүңнүң орду-бажыңының таваанга бирги дашты салып алыр аргаң бар болур. Ооң соонда амыр-чыргал пирамидазының, бүгү боду демир ышкаш быжыг, быжыы демир дег, база демир дег карарып чайынналып турар бодуңнуң бирги каъдыңны долузу-биле тудуп ап болур сен. ИЙИГИ КАЪТ Кажан бирги каът бүзүрелдиг салдынганда, ынчан сен, шажынчы кижи, ийигизин тударынче дүрген-не далажып кӨр. Бирги каът бодунуң чаражы-биле, демирниң кӨрүштү бодунче эмин эрттир хаара тутпазы дег, карактарны ӨӨртпес, ынчалза-даа ол бажыңның тудуушкунунга ажыглаар демир дег, быжыг болгаш бүзүрелдиг. Бирги каът чер кырынга бодаарга, ол черде хӨй кандыг-даа бажыңның таваа дег, барык-ла билдинмес. ЧӨпшүл чорук тергиин эки мӨзүге хамаарышпас. Бирги каът бодунуң амы-хууда чүү-даа эвезиниң дугайында угаан-бодалдардан болгаш бодунуң күш чогун миннингенинден бүрүн чыгдынган болур. Ийиги каът – шуптузу карак чажындан бүткен. Ыглап турар кижилер амыр-чыргалдыг, олар аргаланы бээр. Карак чажы – кайгамчык бүдүмел! Кайгамчык хайыралыг, ынчалза-даа кайгамчык бүзүрелдиг! Ол опал деп үнелиг эртине даш дег, янзы-бүрү Өңнүг кӨстүр. Херек кырында, бүгү ийиги каът, карак чажындан бүткен каът, опал деп үнелиг дашдан туттунган дег. Бот-тогдунар кижиде карак чажы турбас. Кажан-даа ыглап турбаан болгаш кажан-даа ыглавас мен деп ол мактаныр. Ол дээрге күчү-күш эвес, а кошкак чорук-тур дээрзин ол билбес. Ооң карактарындан кижилерниң чүректерин чиртип турар кургаг от дамдылап бадар. Бот-тогдунуушкун черниң кургап калган чуга каъдынга даш кырынга үнүп кээр. Ооң каъдындан, ханы черде шык чашты бээр. Дээргиниң мурнунга муңгарал, кажан черниң шык каъдын ковайтып турда, черни ханы аңдарганын сагындырар. Муңгараан кижи, азы сүлде-чаяанга чагырткан кижи, ыглап орар. Ооң сагыш-хӨңнү үргүлчү карак чажы-биле долган чоруур, ол дугайында ооң карактары херечилеп турар. Православ шажынныг бир-ле Башкы ийи сагыл четтирериниң дугайында сагындырып турган: биргизи суг-биле, а Өскези карак чажы-биле. Өске бир Башкы катаптап чораан: «Дүне-даа, хүндүс-даа ыгла база ыглаашкынга кызагдаашкынны болдурба!». Карак чаштары дээрге кошкак чоруктуң демдээ-дир деп сен бодаар боор сен. Ынчаар бодава! Кымдан-даа хӨй ыглап чораан бирги христианнар Өлүмче ыры-биле кирип турганнар. «Карак чаштары - карактарның!» деп, Өндүр Антоний чугаалаан. Эң-не улуг бачыттыглар: Мария Египетская, Таисия база Пелагия олар боттарының сагыш-сеткилин карак чаштары-биле чуп аштааш, ыдыктыглар апарганнар. Муң-муң Өскелер база ындыг болган. Православ шажынныглар, силер база шак ынчаар кылып кӨрүңер. Билдингир болгай, каткы дээш тӨлээр апаар, а чаңгыс тӨгүлген карак чажы дээш безин – кажан-даа тӨлевес, «Ам каттыржып турарлар, ат болур силер, чүге дээрге ыглап-сыктап, ондап-остай бээр силер» (Лк.6:25)- ыдыктыгларның ыдыктыгларының аксындан сӨстер бо-дур. Карак чажының үрезининден каржы чорук кажан-даа ӨӨскүп үнмес, а каткының үрезининден хӨй-ле каржы чүүлдер үнүп кээр. Шупту-ла карак чаштары – буянныг медээниң чаштары эвес. Амыр-чыргалдың пирамидазын тударынга калчаа килеңниң база читкен чүүлдер азы чер кырында чедип алдынмаан хӨреңги дугайында хараадалдың карак чаштары херек чок. Буянныг медээниң карак чаштары дээрге муңгараан болгаш буруузунган чүректен аттыгып үнген чаштар болур. Буянныг медээниң карак чаштары дээрге – читкен Амыр-Чыргалдың дугайында качыгдаан чаштар болур. Буянныг медээниң чаштары – ажы-тӨлдүң болгаш качыгдааннарның карак чаштары-биле холушкан чаштар болур. Буянныг медээниң чаштары – дээрлерниң Ынакшылынга чедирген хораны чуй шаап турар чаштар болур. Кажан соок агаар чылыг агаар-биле холужа бээрге, кӨстүп келген шалың дег, шак ынчаар дээр Аданың чылыг ынакшылы-биле ужурашкан кижиниң карактарындан чииги-биле тӨктүп агып бадар. «Мээң караам чаштары дүне-даа, хүндүс-даа меңээ чемим болур» (Пс. 41:4) деп, буруузунган Давид хаан, кажан ооң соок чүрээ Бурганның сагыш-сеткилиниң чылыы-биле ужуражы бергенде, миннип чугаалаан. Кымнар кажан-даа ыглавас болдур, кажан-даа аргалал билбес болур. Чүгле ыглап-сыктаан чаш уруг, кажан ооң авазы чассыдарга, аргаланыр. Шак бо чырыкты ыы-сыының шынаазы деп анаа эвес адаар. Дээрги Чаяакчы боду база, кажан бистиң делегейивиске кӨстүп келгенде, карактарының чаштарын тӨп чораан. Кижи, сээң мурнуңда ыының болгаш ыы эвестиң эвес, ыының болгаш ыының аразында шилилге бар. Азы болза сен согур-мугур база дүлей нирвананың мурнунга бар шааң-биле болгаш идегел чок ыглаар сен, азы болза дириг Аргалакчы Бурганның мурнунга ыглаар сен. Бир эвес дириг Аргалакчы Бурганның мурнунга ыглаар болзуңза, аргалал алыр сен. Сээң аргалалың кылдыр Бурган боду сеңээ чедип кээр. Сээң аргаланган сагыш-хӨңнүң ыржымынга Ол Боду сээң амыр-чыргалың пирамидазын улаштыр тудар.

YШКY КАЪТ

ЧӨпшүл кижилер амыр-чыргалдыг, олар черни ээлеп алырлар Ынчангаш дываажаң пирамидазының үшкү каъды чӨпшүл чоруктан тургустунар. ЧӨпшүл чорук дээрге томаанныгның уруу база ыы-сыының уйнуу болур. Мурнуку чылдарның эң-не Өндүр кижилери: Самуил, Иоанн Креститель болгаш Приснодева Мария олар ада-иелериниң чүректиң ханызындан Дээрги Бургандан изиг тейлеп дилээшкин соонда тӨрүттүнгеннер. Ынчангаш чӨпшүл чорук ол адаттынган Өндүр кижилерден, чүректен карак чаштары дег, шуут-ла аңгылаттынмас. ЧӨпшүл чорук үшкү черде туруп болур, а үшкү каът бирги болгаш ийиги каъттарның соонда туттунар болгай. Булут чаъс бооп чаапкан соонда ыржым болгаш оожургал дүжери дег, шак-ла ынчаар кандыг-даа чӨпшүл чорук ыы-сыы соонда кээр. ЧӨпшүл чорук эрги чагыгларның үелеринде база турган. Чижээ, Моисей дугайында ол чер кырында бүгү кижи тӨрелгетенниң иштинде эң биче сеткилдиг кижи турган деп чугаалаар (Чис. 12:3). Иаков Өгбениң база Давид хаанның биче сеткилдииниң дугайында база шак-ла ынчаар чугаалап турар (Давидти база ооң хамык човалаңын бодап кел, Дээрги-Чаяакчы! (Пс. 131:1). Ынчалза-даа кижиниң сагыш-хӨңнүн делгемчидеринге херек чӨпшүл чорук чүгле Христостан буянныг кижилер санынче кирип чоруур. «Мен биче сеткилдиг болгаш чөпшүл чүректиг мен» (Мф.11:29) деп Бодунуң дугайында Бурганның Оглу чугаалаан. А Ол кандыгыл, Ооң салгакчылары ындыг болур ужурлуг. ЧӨпшүл чорук дээрге, ынаар кижилер кичээнгейлиг апаар Христостуң бирги буянныг чоруу. «Бо дээрге Бурганның Хураганы-дыр»!» (Ин.1:29) деп, ыдыктыг Иоанн Предтеча, Иорданның эриинге Мессияны кӨрүп кааш, алгырган. Ол Өйде Өске кижилер, баскылашпышаан база аас-дыл былаашпышаан, олче, Бурганның Медээчизинче, ооң чугаазын дыңнаары-биле болгаш сугга суктуруп сагыл четтирип алыр дээш, далажып турганнар. А Иисус далашпаан, а кымга-даа дегбес болгаш кымны-даа хомудатпас хураган дег, Өске кижилерни оюп эртип чорааш, чӨпшүлү-биле кел чораан. ЧӨпшүл чорук хамыктың мурнунда бирги одуругларны чаалап алыр дээш чүткүвезинден тодарап кээр. Бурганның күзел-соруунга шуут-ла бердингенинден ол тыптыр. ЧӨпшүл кижи Дээрги-Чаяакчы кижилерни кайнаар күзээр-дир, ынаар Ол тургузуп каар дээрзин билир, ынчангаш бирги-даа, сӨӨлгү-даа одуругларынга Бурганның күзел-бодалынга чагыртырынга белен. Ону Дээрги-Чаяакчы кайнаар тургузуп каары аңаа кол чүүл эвес, а аңаа кол чүүл болза, каяа-даа чорааш, Бурганның күзел-бодалын күүседири болур. Бир эвес Бурганның күзел-бодалынга чагыртыптар болза, сӨӨлгү кижилер безин, боттарының күзел-соруун шиитпирлээр дээш, бирги одуругларже үнүп келгеннерге бодаарга, алдарлыг алыс туюлунга чеде бээр дээрзин чӨпшүл кижи билир. ЧӨпшүл чорукту мынчаар база тодарадып болур: кымны-даа хомудатпас база кандыг-даа хомудалды шыдамыккай эртер. Шынап-ла, хураган дээрге чӨпшүл чоруктуң ёзулуг-ла овур-хевири болур. Христосту каржыланган шииткекчилер мурнунга кылдыр бодаптыңар. Ол үеде олар Ону кончуп, Олче алгырып, дүкпүрүп база боттарының идик-хевин ора соп турган-дыр. Ол, үнү чок Хураган ышкаш, ыыт чок турган. Ооң сагыш-сеткилиниң амыр-тайбыңы кӨвүктелип шуурганнаан далайның кырында ыржымның херелдениишкини-биле дӨмей. Шак ол ыржым кайгамчык онзагай болгаш билдинмес, Элчин ооң-биле христиан чүдүлгелиглерни илбилиг сӨстер-биле шипшип каан: «Павел мен, «Араңарга тургаш, ындыг чӨгенчиг, а силерден ырай бергеш, ындыг дидим, шыңгыы» диртип турар кижи, Христостуң томаарыышкыны-биле база биче сеткилдии-биле силерни кыйгырып тур мен» (2 Кор. 10:1). А Элчиннер чӨпшүлү-биле боттарының Башкызынга шуут-ла дӨмей турганнар. ӨӨр бӨрүлер аразынга хураган дег болурун ол чагып чораан, турамыктар аразынга чӨпшүл болурун база адаанзырак-Өжээнзиректер аразынга шыдамык чоруурун ол чагып чораан. Эмзирип орар чаштарындан хилинчектенип орза-даа, шак ол човулаңны шыдамыккай эрттирип, эмзирип олурар авалар дег, шыдамыккай болурун ол ӨӨредип чораан: «Христостуң элчиннери болгаш, улустан онза хүндүлел негээр эргелиг-даа болзувусса, силерден-даа, Өске улустан-даа алдар-мактал дилевээн бис. Харын иениң чаш тӨлдери дээш сагыш човаары дег, силерге аажок уян-чымчак хамаарылга кӨргүстүвүс» (1Фес.2:7). Бир-ле Ыдыктыгга барып чораан элээн каш кижилер, ооң чадырының чанынга кончуттунуп турган кадарчының бак сӨстерин шак ол ыдыктыг кижи канчап шыдап орарын олар кайгап ханмааннар. А ол аңаа харыылаан: «Улуг каржы чорукту, кажан ол келирге, канчап шыдажып эртер кижи боор мен?» деп, бодум бодумга чугааланмышаан, каржы чорукту шыдажып эртеринге бо чорук-биле ӨӨренип олурарым бо». Өске бир ыдыктыг кырганны, аңаа бараан болуп чоруур кожазы үргүлчү оорлаар турган. Кажан ыдыктыгның чадырынга ол киргенде, бир-ле чүвени чайлаш чок ап алгаш чоруй баар. Ыдыктыг кырган ол бүгүнү эскерип турган, ынчалза-даа аңаа чүнү-даа чугаалаваан. Кажан кырганның Өлүр хүн-шагы келгенде, база бүгү кожалары ооң чанынга чыглып келгенде, кырган бодунуң ол чалчазының холун ошкааш, чугаалаан: «Шак бо холдарның ачызында Дээрниң Чагыргазынче чоруурум ол, ол дээш мӨгейер-дир мен». О, чӨпшүл кижилер, бүгү черни силер Өнчү кылдыр алыр силер. «Ол канчап ындыг болду?» деп кайгап каар боор силер. Элчиннер дег, шак-ла ынчаар. Чер кырында кымның аттары оларның аттары дег билдингир-дир? Элчиннерниң сӨстеринден аңгыда, ам бӨгүн кандыг чагырыкчының сӨстери кайда-даа дыңналыр-дыр? ЧӨпшүл эвес кижилер маңаа-даа, Дываажаңга-даа чаңгыс базым чер-даа Өнчүге албас. А сен, христиан шажын чүдүлгелиг кижи, бодуңнуң дываажаңың пирамидазының үшкү каъдын чӨпшүл чоруктуң дузазы-биле тудуп ал. ЧӨпшүл чорук кайгамчыктыг чараш Өңнер-биле чайынналып турар аметист деп үнелиг эртине даш ышкаш.

ДӨРТКY КАЪТ

Шынче чүткүп күзээн кижилер амыр-чыргалдыг, олар чедип алыр Амыр-чыргалдың пирамидазының дӨрткү каъдын тудуп үндүрер план шынче чүткүлден тургустунар. Аштаан болгаш суксааны дег, алыс шынны аажок күзээнинге үндезилеттинген негелде мында тургустунар. Аштаары болгаш суксаары кайы-даа үелерде чер кырынга албадап кээр чылдагааннар болур. Ынчалза-даа чугаа маңаа мага-боттуң хлеб болгаш суг-биле хандырттынып алыр аштаанының болгаш суксаанының дугайында эвес болур. Маңаа чӨпшүл кижиниң сагыш-сеткили бодунда сыңырып чоруур база бүгү чер-бӨмбүрзек шупту аъш-чеми болгаш суксун-хандызы-биле хандырып шыдавас аш болгаш суксаашкын дугайында чугаа болур. ЧӨпшүл кижи, хураган кижи, тодуг бис деп чугаалаар, чүге дээрге олар шыдажып, ыыт чок чоруур. Алызында-ла, шынче чүткүл ооң сагыш-сеткилинде, кӨрүп четтинмес вулкан дег, чаштып чыдар. Бот-тогдунар кижини, чер кырында бодунуң назынын бодунуң-на сагыш-сеткилин үрегдээринче чарып чоруур ындыг кижини чииги-биле тоттуруп болур. Черниң бүгү-ле хири-биле ол тодуп ап чоруур: ону чүгле бурунгаар идип, кижилерниң бажынга тургузувут – ол тодуг болгаш аңаа таарымчалыг болур. Ынчалза-даа бодунуң сагыш-сеткилинге дываажаң пирамидазының үш каъдын тудуп үндүрүп алган кижини, чер кырының чүзү-даа, келген-даа база эрткен-даа чүүлдери тоттуруп шыдавас. Ол Өртемчейже Бурганның карактары-биле кӨрүп чоруур, Бурганның угааны-биле бодап чоруур болгаш Бурганның шынын дилеп чоруур. Шын деп билиишкинни, Ажыдыышкында Бурганның айтып кааны дег, шак-ла ындыг алыс шын болгаш чурум-чыскаал деп билдинер: Чаяакчы дугайында алыс шын, кижи дугайында алыс шын, сорулга дугайында алыс шын, оруктар дугайында алыс шын. Алыс шын дээрге иштинде-даа чурум база даштынга-даа чурум, сагыш-сеткилге чурум, мага-ботта чурум, ниитилелде, бүгү-ле чырык черде, бүгү-ле чүүлдерде чурум – шак ол дээрге алыс шын-дыр. Тодаргай чугаалаар болза, шын ийи кезектен тургустунган: алыс шынның билии болгаш алыс шынны ажыглаары. Дээрги Бурганга чоокшулаарынга болгаш Ону бүзүредиринге кижиге чүнү билип алыры болгаш чүнү кылыры херек дээрзи бүгү чүүл чаңгыс-ла сӨс-биле адаттынар – шын. Фариссейлер шынче чүткүлдүг чорбаан, олар шынныг дээрзин бадыткап чорааннар. Иисустан «Алыс шын деп ол чүңүл?» (Ин. 18:38) деп айтырып-даа чораан болза, Пилат база шынче чүткүлдүг чорбаан. Эң эгезинден Христостуң соо-биле чоруп, Өлүмге чедир Ону кагбаан кижилер олар шуптузу шынче чүткүп, күзеп чорааннар. А бӨгүн Христосче чүткүп чоруурлар, шынче чүткүп чоруурлар, Ииус Христос дээрге Ооң Бодунуң дугайында Боду «Мен дээрге Алыс Шын мен, база Мен дээрге орук мен» деп чугаалааны дег, шынның долу бүгү боду-дур, бүгү Алыс Шын болгаш бүгү чурум-чыскаал-дыр. Шынның боттуу дег, Христосче чүткүп чоруурларга олар чедип алыр дээрзин даңгыраглап каан. Шак ол даңгыракка бүзүревишаан, хӨй-ле христиан чүдүлгелиглер мага-боттуң аш болгаш суксаашкынын кӨӨр хӨӨн чокталып, боттарының сагыш-хӨңнүнүң суксун, ажын хандырып алыр дилээшкиннер кылып чоруптар. Оларның хӨйү бо чуртталгада бүгү чүүлүн каггаш, боттарынга сагыш-сеткил ажын хандырар дээш, шак ол хандырып алган ажын дээрлерниң, Дээрги Иисус Христостуң шыны-биле долдуруп алыры-биле ыыттавас даңгырак хүлээп ап, кургаг ховуларже тояап чоруптар, куйларга хагдынып алырлар, бедик чалымнарже үнүп чоруптарлар. Олар Дээрлерже чүткүп чорааннар, а Өртемчей оларны манап турган. Өндүр Константин император, чүгле кӨрүп аар дээш, ыдыктыг Антонийни ээн кургаг ховудан кыйгыртып алган. Феодосий император кӨӨр база дыңнаар дээш, ыдыктыг кырган Зиновийни Египеттен Царьградче чедип кээрин ээрешкен. Лев император, ыдыктыг Моисей Муринни чүгле кӨӨр дээш, ээн кургаг ховуже чорупкан. КӨрүңер даан, черниң күчү-күштүг, сагыш-сеткили аштап, суксаан чагырыкчылары боттарының дүжүлгелеринден дүжүп келгеш, боттарын эң-не аштаан, суксаан болгаш дүне-даа, хүндүс-даа изиг күзел-биле Бурганның шынныы-биле тодуп алырынче чүткүп чоруур кижилер-биле ужуражырын дилеп чорааннар. Чуртталгазының тӨнчүзүнге чедир аргажок аштап, суксап-даа чораан болза, оларны тодуг деп Өскелер санап чораан. Амыдыралдың тодуун олар аш деп санап чорааннар, а оларның аш, суксунун Өскелер тодуг чорук деп билип чорааннар. Ёзулуг-ла аштап, суксаашкынны шилип алыры уран-чүүл болур. Ол ийи аштаашкын, суксаашкынны Бурганның айбычылары шилип алганнар, шак ол аш, суксаашкын-биле олар боттарының дываажаң пирамидазының, изумруд деп үнелиг эртине даш дег, быжыг болгаш кайгамчык дӨрткү каъдын тудуп үндүрүп алганнар. Бодап кӨрүңер даан, олар чүгле тода бээр. А бо Өртемчейниң сеткил ханган меге аш-суксаашкынын бо-даа, дуу-даа делегейге кажан-даа хандырып ап шыдаттынмас. Бурганның медээчизиниң дылы-биле Дээрги-Бурган-Чаяакчының чүү дээнин сактып келиңер: «Мээң чалчаларым чемненир, а силер аштаар силер; Мээң чалчаларым ижер, а силер кагып-суксаар силер; Мээң чалчаларым ӨӨрүүр, а силер баък атка кирер силер! Мээң чалчаларым ӨӨрүп-байырлаар, оларның чүректерин хӨглээшкин бүргээр, а силер чүрээңерде качыгдалга алзып, човууртаар силер, аажок муңгарааш, ыглап-сыктаар силер» (Ис.65:13-14).

БЕШКИ КАЪТ

Өргүл кӨргүзүп чоруур кижилер амыр-чыргалдыг, олар Өршээлдиг болур Кым кончуг байыырын күзээрил, бодаарыл, ол элээн чиик чүүлдерге хандыртынып, харамнаныр бе? Кым Бурганның Өскерилбес шынынче чүткүүрүл, ол ирик Өлген сӨӨктү холдарынга адыштаар бе? Кым сагыш-сеткилдиң үрелбес хеп-сынын күзээрил, ол оът-сигенден кылган хеп дээш ыглап-сыктап муңгараар бе? Ынчангаш шак ындыг кижиге Өргүл дээрге, ырак орукче үнүпкеш, ооң оруун чүү чүве нарыыдадып турарыл, чүгле ол бүгүнү кожаларынга үлеп чоруур аян-чорукчу ышкаш, шак-ла ындыг бӨдүүн болур. Боттуг чүүлдерни үлээри кол ӨӨргүл болур, ынчалза-даа ындыг Өргүл эвээш-дир. Бодунуң сагыш-сеткили дээш дүвүрел кайгамчык улуг сагыш салыышкын-дыр. Алыс шынга чоок кижилерниң бадыткалы, шынның оруунче оларның чагыглары база олар дээш мӨргүл – ол дээрге улуг Өргүл-дүр, ынчалза-даа ол эң-не улуг Өргүл эвес. Эң-не улуг Өргүл – бодунуң чоок кижилери дээш чуртталгазын бээри-дир. Шак ол Өргүлдү Христос бүгү кижи тӨрелгеттенинге берген. Шак ол Өргүл кайгамчык улуг, ону Өргүл деп-даа адавас, а ону адаары Өскерли берген болгаш ону ынакшыл деп адаар. Өргүл арыг-даа, хирлиг-былчак-даа аңгы-аңгы үнген дӨстерлиг болуп болур. Эң-не арыг үнген дӨс – кээргел болур. Кээргел – ээ кӨрүнген чүрек-тир. Кажан хоругдаткан кижини чүрээ-биле кым-бир кижи кээргей бергеш, Дээрги Чаяакчының ээ кӨрүнгени-биле дузалап каар, ынчан ооң Өргүлү арыг дӨстен үнген болгаш дээрниң тӨлээлекчилеринден үнелелди алыр. Ыдыктыг Авыралдыг Иоанн болгаш Авыралдыг Филарет деп ийи авыралдыг, ыдыктыг кижилерниң дугайында кайгамчык тоожуну сактып кӨрүңер даан. Сагыш-хӨӨннүң чыргалынга бодаарга, чер кырының чыргалын кым хӨӨй үнелээрил, ол эриг сеткилдиг бооп шыдавас. Кажан ыдыктыг Григорий Двоеслов Римниң епискову кылдыр соңгутканда, ол бодунуң ядыызындан уштунарындан аажок корткан. Ол бодунуң ядыызындан уштунарындан кандыг-бир бай-хӨреңгитен бодунуң хӨреңгизин ышкынарындан-даа артык корткан деп чугаалажыр турган. Ыдыктыг Бижилгеде «эриг сеткилдиг кижи бодунуң сагыш-сеткилинге чыргалды бээр» (Притч.11:17) деп бижээн. Кажан Өске кижиге бир чүүлдү кылыптарыңга, бодуңга ийи катап база чүс-даа катап кылыр сен, ону Дээрги Бурган кӨрүп база чаяап орар. Энерелдиг Сара ие кээргээчел чорукту кижизидип ап болур деп чугаалаан. «Кижиге ынакшыл-биле безин Өргүлдү кыл, - деп, ол чугаалаан, - Өргүлдү кажан-бир Бургандан корткаш кылыр кылдыр чаңчыга бээр сен». Серафим Саровский, бодунуң ээлчээнде, мынчаар чагыыр чораан: «Бир эвес сенде ядыы кижиге бериптер хире чүү-даа чок болза, ону дээш Бурганга тейле». Дээрги-Чаяакчы ээлдек сеткил чок бир чонга чугаалаан: «Өргүлдү эвес, энерелдиг бооруңарны күзеп тур мен, улустуң Бурганны билип алырын оларның бүрүн Өрттеткен Өргүлдеринден артык күзеп тур мен. Меңээ когарал эккээриниң орнунга, бир бирээңер энерелдиг болуп кӨрүңер» (Ос.6:6). Дээрги-Чаяакчы кижилерге кайы-хире ынак-тыр! Өске кижилерге кылган бистиң Өргүлүвүстү Ол Ооң Бодунга Өргүл кылдыр санаар. Ол чокта бистер Өскелерге хамаарыштыр эриг сеткилдиг болуп шыдавас бис. Акыларывыс, угбаларывыс деп кижилер дугайында шын билип алыышкынывыс, бистиң Бурган дугайында Адавыс деп шын билиишкинивисте үндезилеттинген. Ынчангаш бистиң кым-бир кижиге хамаарыштыр кандыг-даа эки ачы-дузавыстың кол тӨвү үргүлчү-ле Бурганда болур. Ынчалза-даа ачы-дуза дугайында Бурганның чагыглары, Ооң ачы-буян чок чорукка килеңи дег, ол хире тодаргай. Иаков элчин ону мынчаар илереткен: «Чүге дээрге ӨӨршээл билбес улусту Бурган база Өршээл чок шиидер. А Өршээл кезедир шииткелден артык Өндүр!» (Иак.2:13). А ачы-буянныг кижи Дээрги-Чаяакчының Коргунчуг Шииткелинден Өршээлдиг болур. Ачы-буянныг кижи Христостуң Өлүм чок чагыргазында Өршээлдиг болур. Ачы-буянныг кижи Өршээлдиг болур болгаш бурганның тӨлээлери оларга ынак болур. Ынчангаш дываажаң пирамидазының бешки каъды Өргүл-биле туттунган. Шак бо каътта даш бүрүзү азы бодунуң сагыш-сеткилинге, азы Өске кижилерге, амытаннарга, азы Бурганның кандыг-бир чаяап каан адыгуузуннарынга хамаарыштыр кылган кандыг-бир Өргүл-биле бүткен. А шак ол каът, сапфир деп үнелиг эртине даштан бүткен дег, дээрлерниң кӨӨккүрү-биле чайынналган.

АЛДЫГЫ КАЪТ

Арыг чүректиглер чыргалдыг, олар Бурганны кӨрүп турарлар Чүректиң арыы Өргүлден үнер. Ол черле, алдыгы каът бешки каъттан туттунуп үнери дег, ындыг болур ужурлуг. Харам баък база тыртым кижи чүректиң арыы деп чыргалды кажан-даа билип шыдавас. Бодунуң дываажаңының алдыгы каъдын олар кажан-даа тудуп шыдавас, чүге дээрге олар бешки каътты тудуп үндүрүп шыдаваан. Авраам бүрүнү-биле ачы-буянныг кижи чораан, ачы-буяны аңаа чүрээн арыглаарынга дузалаан болгаш арыг чүрээ-биле ол Бурганны кӨрүп чораан. Чүге сеткилдиң арыы деп чугаалавас бис, а чүректиң арыы деп бүзүредип турар бис? Чүге дээрге чүрек дээрге сагыш-сеткилдиң мӨӨңнешкен чери, белдири болур. Чүректен угаан-бодал үнер, чүрекке күзелдер чаштынып чыдар, бүгү-ле хандыкшылдар чүректе уяланган. Чүгле ынчангаш сүме бердинген: «Мээң оглум! Чүрээңни чүден артык камнап-кадагала, чүге дээрге ол - амыдыралдың үнер дӨзү-дүр» (Притч.4:23). Ыяштың дазылы кадык болза, буъдуктар ыяштың унунга айыыл чок дээп каап турар, бир эвес ыяштың дазылын курттар хемирип каапкан болза, буъдуктарның дорт уну болгаш хӨй бүрүлер турбас. Чаа Симеон Богослов хүрүмнү курттар деп адаан. Ыяшка хемирикчи-курттар ышкаш, кижиге хүрүм шак-ла ындыг. Кижиниң чүрээн, чажыртынган хүрүм ышкаш, кайгамчыктыг күштүү-биле хемирип чоруур шак ындыг хүрүм-даа чок. Курттарны хүнче үндүр тыртывыт, олар кадып каар. Бодуңнуң хүрүмнериңни оода чаңгыс-ла-бир кижиге чугаалап ажыдывыт – олар сээң-биле байырлажыптар, олар чок каар. Курттар-даа, хүрүмнер-даа чүгле караңгыда күштүг. Бурганның хоойлузун Давид шыңгыызы-биле сагып чораан, Дээрги-Чаяакчы-биле ол чугаалажып, Бурганның үзел-бодалынга чииги-биле каттыжып чораан. А Бурган хоойлузун ол чүгле үрептерге-ле, Дээрги-Чаяакчы ооң-биле чугаалашпайн барган болгаш Өске Медээчилер дамчыштыр олче кӨрнүр турган. Арыг чүрек – Бурган-Чаяакчының кӨрнүрүнге ынак кӨрүнчүү-дүр. Дээрги Бурган Бодунуң Өндүр болгаш коргунчуг адын кайда-даа бижип каан, бойдустуң кандыг-даа тывызык чаяалгазында элдээртиг чокка, дорт-ла Ооң бары билдинип турар, кижиниң арыг чүрээнге Ол Бодун кӨргүзүп турар. Шак мынчаар кижи бодунуң бүгү бойдузунуң кырынга бедип үнүп кээп болур. Бодунуң чүрээниң тар иштинге Дээрги-Чаяакчыны Аалчызы дег хүлээп алыры кижилерге кайы-хире алдар болгаш ӨӨрүшкү-дүр! Вифлеемниң уруглар садынче ээгип кӨрбээн, Ынакшылдың Бурганы кайы-хире ханы черже олуруп дүшкенин кӨрбээн база аңаа күш-биле бүзүреп болур кижилерге ол аажок улуг аас-кежик-тир. Кижи Өрү кӨдүрлүп база куду бадып болур, а Дээрги-Чаяакчы Өрү кӨдүрлүп шыдавас, Ол чүгле Өршээлдиг болуп болур. Дээрги Бурганга Бодундан кайнаар Өрүлээрил, а кижиге бодундан боду бедип ужудуп, Бурганнар бедиинге чедир бедип болур арга бердинген. Бодунуң күш чогу-биле кижи куду бада бээр, ынчалза-даа Бурганның күжү-биле кӨдүрлүп үнүп кээр. Кижи чүгле бодунуң чүрээн белеткеп ап болур, ону үүрмек баък боктан болгаш улуг хүрүмнерниң хир-чамындан арыглап болур, а арткан бүгү чүүдерни Дээрги Бурганның Ынакшылы кылып каар. Чүрек идегел, бүзүрел болгаш ынакшыл-биле, Бурган мурнунга коргуушкун база Өлүм болгаш Бурганның Коргунчуг Шииткелин манаары-биле, Дээрги Бурганның Өндүрү-биле болгаш күчү-күжү-биле чаяаттынган амытаннарның мурнунга магадаашкын-биле, Бурганның ажык-тывыжынга шылгалда-биле, шыдамыккайы-биле болгаш чӨпшүлү-биле, оон-даа Өске чүүлдер-биле арыгланыр. Бир эвес кижиниң чүрээ харын-даа шак ол чүүлдер-биле арыгланыр чүве болза, Ыдык Сүлде ону дээрлерниң адаанда бедиктерде хат дег хадып каапканда, кызаңнаашкын дег, Бодунуң чыды-биле долбурбаанда, аңаа черниң, хүрүмнүң болгаш Өлүмнүң чыды артып каар. Церковьтуң Адалары анаа эвес бүзүредип турарлар: кажан кылган хүрүмүң дугайында сактыышкыннар чиде бергенде, ынчан чүрек арыгланы берген деп чугаалап болур. Чүректиң арыы даг хрусталы ышкаш, амыр-чыргалдың пирамидазының алдыгы каъды шак оон туттунуп бедип үнер. Дээрлерниң чырыы шак ол кылагар ханаларны Өттүр дээп турар болгаш шаптараазыннар турбас. Ында хүрүмнүң бичии-даа изи артпас, шак ол каътка чүү-даа чүве сагыш-сеткилдиң бүгү-ле азыгларын болгаш булуңнарын дээрлер чырыдарынга шаптыктавас. О, христан шажынныг кижи, кажан сен Бурганның Өргээзинге кире бээриңге, Дээрги-Бурганның кайгамчык арыг тӨлээлери, Дээрги-Бурганның эрте-ле бодунга ап алганы чаштар, база бодунуң кыс шаанда Өлүмнүң кӨвүрүүн кешкеш, Дываажаңче эрте берген кыстар сээң сагыш-хӨңнүңнү ӨӨртүрлер. Амыр-чыргалдың пирамидазының алдыгы каъдынга, арыг-шевер каътка, сен олар-биле ужуражыр сен, олар-биле кады Дээрги-Бурганның арын-шырайын кӨрүп мага ханар сен.

ЧЕДИГИ КАЪТ

Тайбың чарлакчылары амыр-чыргалдыг, олар Бурганның оолдары деп адаттырар. Чүректиң арыы – делегейниң, ыржымның болгаш оожургалдың үндезини. Шак оон амыр-тайбыңның каъды, дээрлерже бедип үнген амыр-чыргалдың пирамидазының чедиги каъды тургустунар. Меге бодалдар-биле, бистиң имистелчек чырыывыстың утка чок күзээшкиннери-биле база тенек-сакпай хандыкшылдар-биле долдунуп чоруур чүрек амыр-тайбың болуп шыдавас, ол-ла бүгү сугну хӨлзедиптер болгаш кижи тӨрелгеттеннериниң амыдырал далайының делгемнеринге кара шуурганны кӨдүрүп турар. Бедиктерде турнукан шалбаада хирлиг-былчак суг безин арыгланы бээр. Сен, кижи, бодуңнуң чүрээңни бедик кӨдүр, а дээрлер ону арыглап каар. Сээң арыг чүрээңге оожургал кирип кээр, ынчангаш сээң сагыш-хӨңнүңнүң оожум кӨрүнчүүнге Дээрги-Бурган кӨрнүр. Амыр-тайбың болгаш оожургал – ол дээрге сагыш-сеткилдиң чигири-дир. Аңаа дӨмей чүректиң арыы база-ла сагыш-сеткилдиң чигири-дир. Кым боду амыр-тайбың-дыр, ооң сагыш-сеткили улуг тамчыктыг. Шак ол таалалды кым-даа оон хунаап алыр күш чок. Кымның сагыш-сеткили амыр-тайбың чоруур-дур, Христос ында бар, чугаалап турары болза: «Христос – амыр-тайбыңывыстың үнер дӨзү. Ол Бодунуң мага-бодун Өргүлге салгаш, иудейлер биле Өске чоннар улузун аңгылай турупкан Өжээргелдиң ханазын бузуп каапкаш, шуптувусту чаңгыс чон кылдыр каттыштырган» (Еф.2:14). Делегейниң Хаанындан кым туттунуп чоруурул, ол бодунуң сагыш-хӨңнүнге амыр-тайбыңны ыяавыла чедип алыр, а Христосту делегейниң Хааны кылдыр адаан. Шуурган үезинде кым делегей Хайырлакчызының эриинге кээп доктаарыл, ол амыр-тайбыңны алыр болгаш коргары чиде бээр, а Христос дээрге делегей Хайырлакчызы-дыр, Ол чугаалаан: «Мен амыр-тайбыңны силерге арттырдым, силерге бээрим амыр-тайбыңым ол-дур. Бо делегейниң бээри дег эвес амыр-тайбыңны Мен силерге берип тур мен. Силерниң чүректериңер хӨлзевезин, ол ышкаш кортпаңар» (Ин. 14:27). Ооң бодунче Дээрги-Бурган кирип чалараан деп кым чугаалап турарыл, ол бодунуң сагыш-сеткили амыр-тайбың деп ооң-биле бүзүредип турар. Чүгле Христос-биле бистер сагыш-сеткиливиске амыр-тайбыңны чедип ап болур бис, а Ол чокта кажан-даа чедип албас бис. Павел элчин Дээрги-Бурган-биле эптежилге дугайында хӨй-ле чугаалап турар. Ынчалза-даа шак ол эптежилге бистиң күзел-бодалывыс биле Бурганның күзел-бодалдарының аразында дугуржулга эвес-тир, а бистиң күзел-бодалывыстың Бурганның күзел-бодалынга долузу-биле болгаш ӨӨрүшкүлүү-биле чагырты бээри-дир. Павел элчин Өске кижилер-биле бистиң эптежилгевис дугайында чугаалап турар. Шак ол эптежилге дээрге Өскелерниң күзел-бодалы биле бистиң күзел-бодалывыстың аразында дугуржулгавыс-дыр. Кижилер чугаалажыышкыннар кылырын база аразында дугуржулга чедип алырын муң-муң чылдарда кызыдып чорааннар, ынчалза-даа аразында эптешпээннер. Ынчангаш Павел элчин кижилер аразында амыр-тайбыңны чүгле Бурганның күзел-бодалын бүгүдениң хүлээп алырындан хамааржып болур дээн. Алгырарга чаңгы дыңналыр. Бир кижи Бурганның делегейин бодунда дыңнап турар, а ол ынаар чаңгыланыр болгаш ону бодун долгандыр, кандыг-даа онзагай бергедээшкиннер чокта, кӨңгүс-ле чииги-биле, тыныштың чииги-биле дыңналыр. Ынчангаш Өртемчейни чаяары дээрге алыры болгаш бээри-дир. Дээрги-Чаяакчыдан Өртемчейни алыр болгаш бодун долгандыр кижилерге (аң-амытаннарга база) ону дамчыдып бээр. Ийе, аң-амытаннарга база! Сактып кӨрүңер даан, Бурганның ыдыктыг кижилери Өртемчейге черлик аңнар-биле кады чурттап, оларны, чӨпшүл хураганнар дег, суйбап чорааннар болгай. Ынчап кээрге, Өртемчейни чаяары дээрге аңнарга база, бүгү-ле долгандыр бойдуска амыр-тайбыңны бээри-дир, а бойдус-хүрээлелге кижиниң хүрүмнүг чоруу ышкаш шак ындыг чүү-даа шаптык катпас. Кижилерге амыр-тайбыңны бойдус эккелбес, а кӨңгүс дедир, бойдуска амыр-тайбыңны кижилер бээр. Кижилер аразынга тайбың туруптар билек, бойдус база амыр-тайбыңга амырап-чыргаар. Амыр-тайбың чарлакчызын Бурганның оглу деп адаар. Ол ынчаар адаттырган Христос чүс-чүс чылдарда ынчаар артып каар. Амыр-тайбың чарлакчызы Христостуң ажыл-херээн уламчылап турар. Дээр Аданың ады дээш, кижилерни акы-дуңма чорукче кыйгырып база Бурганга ынакшыл дээш, ол бот-боттарынга ынак чорукче кыйгырып турар. Кижилер аразында хамаарылгага тайбыңны болдурарда, оларга оларның тывылганының дугайында болгаш тӨрелдешкээниниң элээн бедик чадаларын кӨдүрүп турар. Чүгле бо эвес, элээн бедик деңнелде ёзулуг амыр-тайбыңны болгаш үргүлчүнүң амыр-тайбыңын чедип ап болур. Хамааты делегей турум эвес, чүгле алышкы-дуңмалышкы делегей быжыг. Кады чурттап турар кижилер эвес, а чүгле алышкы-халышкылар Бурганның амыр-тайбыңын, ёзулуг амыр-тайбыңны хүлээп ап болур. Бурганның Өг-бүлезиниң Өндүр болгаш чоок тӨрелдешкээн амыр-тайбың чарлакчызы чайлаш чок угаадып чоруур, кижилерниң дээрлер адазын болгаш алышкы-дуңмалышкызының ол сурукчузу-дур. Силер алышкы-дуңмалышкылар-дыр силер, дээрлерде чаңгыс Адалыг силер! Шак бо дээрге амыр-тайбыңга хамаарыштыр, медерелдиг кым-даа удурланып шыдавазы, ооң ылаптыг барымдаазы-дыр. Ол дээрге, кижилер аразында амыр-тайбыңны чедип алырда эң-не бедик болгаш сорук киирер барымдаа-дыр. Шак оон тайбың чарлакчызы хомудаан Бурганга үзүктел чок мӨргүүр: «Оларны Өршээ, Дээрги-Бурган, чүнү үүлгедип турарын олар билбейн турарлар; оларны Өршээ, олар Сээң ажы-тӨлүң-дүр, а Сен оларга Адазы сен!», а Адазы амыр-тайбың чарлакчызы оглун дыңнап олурар, ынчангаш ол дамчыштыр каржыланган кижилерге дээрлерниң амыр-тайбыңын чедирер Бодунуң Ыдык Сүлдезин кижилерге хайырлап чоруур. А амыр-тайбың дээрге кадыкшыл-дыр. Шак ынчаар амыр-тайбың ажыл-херектер-биле дываажаң пирамидазының чедиги каъды туттунуп бедип үнген. Шак ол каът арыг алдындан бүткен ышкаш, ыржымда Өндүрү-биле чырыткыланып турар. СЕСКИ КАЪТ Шын дээш ойлаттырганнар амыр-чыргалдыг, чүге дээрге Дээрниң Чагыргазы оларныы боор Кым бедик бажыңны черниң довураандан тудуп алырыл, бодунуң каржы кожаларының адааргалын албан доюлдурар. А кым дываажаң пирамидазын сагыш-хӨңнүнүң чаагайы-биле тудуп үндүрүп алырыл, четкерлерниң адааргалын албан доюлдурар. Ылаңгыя кым быжыг амыр-тайбың чедип алган-дыр база бактажып алган алышкы-дуңмалышкыларны эптештирер аргалыг-дыр, оларны четкерлер кӨӨр хӨңнү чок, чүге дээрге четкерлер кижилер аразында алгыш-кырышдан кайгамчык улуг таалал алыр. Кижилер үргүлчү алгыжып-кыржып чурттазын база аас-кежик чок болзун, ынчангаш бодунуң Чаяакчызынга удурланып турзуннар деп олар күзээр ийик. Эге Ф бажындан-на оларның сорулгазы Чаяакчыга удур хӨделзиннер дээш кижилерни албадаары болур. Оларга чӨпшүл Авель эвес, а Өлүрүкчү Каин эргим чоок. Олар Исавага ынак база Иаковка хӨңнү чок, Саулга ынак база Давидке хӨңнү чок, Канафка ынак база Гималиилге хӨңнү чок, Савлга ынак база Павелге хӨңнү чок. Ынчангаш олар шынны суртаалдааннарны могаг чок истеп-сүрүп чоруурлар. Оларны боттары-даа база сагыш-сеткили ирик кижилер дамчыштыр баъкка суп чоруурлар. Кымның бодал-сагыжы кошкак-тыр, оларның шуптузун чаңгыс черге чыып алыр болгаш Бурганның маадырынга удур, Дээрги-Чаяакчының шынныын маадырынга удурланыштырып турарлар. А Дээрги-Чаяакчы ону кӨрүп турар, ынчалза-даа күш чок кижилер база четкерлер Ооң чалчазынче халдазын дээш эрттириптер. Кошкак кижи бодун катап, база катап кошкаан кӨргүссүн дээш, оон ыяды берзин дээш, Бүгүдени КӨрүп Орар Чаяакчы ол бүгүнү эрттириптер. Кижилер кӨрзүн база шын самдар-даа болза дүжүлгеде олурар мегеден күштүг-дүр дээрзинге бүзүрезин дээш, Дээрги-Чаяакчы ол бүгүнү эрттириптер. Бодунуң чалчазын база катап тиилекчиниң бӨргү-биле каастаар дээш Бурган ону эрттириптер. Анаа карачал чуртталгада оорларның болгаш дээрбечилерниң бай-шыдалдыг кижилерже халдаары дег, шак ынчаар четкерлер болгаш будалып чоруур кижилер сагыш-сеткили байлак кижилерже халдап чоруурлар. Бодунуң дуржулгазын үлежип тура, ыдыктыг Нил мынча дээн: «Бир эвес сен, шынап-ла, тейлеп чоруур болзуңза, четкерлерниң халдаашкынынга белен бол». Павел элчин Антиохийге, Иконийге база Листрахга тура, канчаар ойлаттырып хилинчектенгенин Тимофейге чугаалаан: «кандыг хилинчекти мен кӨрбедим дээр, а ол бүгүден мени Дээрги-Чаяакчы хостап каан». А адак соонда тодарадып каан: «Коргунчуг истеп-сүрүүшкүннерни шыдажып эрттим. Ынчалза-даа Дээрги Чаяакчы мени оларның шуптузундан камгалап каан. Бурганны хүндүлеп, Иисус Христос-биле сырый харылзаалыг амыдыраар дээн улустуң шуптузу истедип-сүрдүре бээр» (2 Тим.3:11-12). Ынчалза-даа Дээрги Бурган ол бүгүнү Өттүр кӨрүп чугаалаан, база Бодунуң ӨӨреникчилеринден чажырбаан (Мф.10). Элчиннерни бир черден Өске черже даштар-биле соккулап ойладып турганнар. Иисуска кӨӨр хӨңнү чок кижилер Ыдыктыг Афанасийни, черлик аңнар дег, истеп сүрүп турганнар. Мелентий Антиохийскийни шак-ла ынчаар истеп сүрүп турган болгаш ойладыпканнар. Иоанн Златоуст хилинчектенип калган болгаш шӨлүлгеге Өлген. Олимпиада Благочестивая-биле шак-ла ындыг чүүл болган. Христос дээш хилинчектенгеннерниң хӨйү санап четтинмес. ШӨлүптер деп коргудуп орган шииткекчиге Ыдыктыг Василий ол аңаа чүгле ӨӨрүүр, чүге дээрге Бурган чок черже ойладыры болдунмас деп харыылаан. Мерген Иоанн Златоуст ойлаттырганының түңнелин мынчаар тайылбырлаар: «Кажан ону суггарып турда, үнүштүң дүрген Өзери-биле дӨмей, кажан бистиң чүдүлге-бүзүреливис истеп-сүрүүшкүнге таваржып турар болза, күштүү-биле сайзыраар болгаш дүрген тараар». Бурганның Оглун ойладып турганындан, Бурганнарның бүгү оолдары оларны база сүрүп-ойлатсын дээрзин авыралдап күзээрлер. Олар ону шаңнал деп санаар болгаш Бурганның шыны дээш хилинчек кӨӨр дээрзин билирлер. А Бурганның шыны дээш хилинчек ол дээрге амыр-чыргалдың пирамидазын тудуп үндүреринге эң эки чүүл-дүр. Амыр-чыргалдың пирамидазының сески каъды адаккы чеди каътта быжыы-биле туттунган, үнелиг эртине даш топаз дег, бүгү боду кайгамчыктыы-биле чырып турар. Кажан олар Бурганның Чагыргазынче кире бээрге, олар шак ол каътка, Өртемчейниң эгезинден тура кым Бурганның шыны дээш ойлаттырып чорааныл, олар-биле ӨӨрүшкүлүг болгаш хӨглүг-омак чугаалажырлар.

ТОСКУ КАЪТ

Кажан силерни Мени дээш аттынып-кончуп база ойладып, канчаар-даа баък сӨглээн болза, амыр-чыргалдыг силер. Ам чугаа ойладып-сывыртатканының дугайында болур, а мооң бичии-ле мурнунда шын дээш ойладып-сывыртатканының дугайында чугаа болган болгай, а мында – Христос дээш ойлаттырып-сывыртаткан дугайында. Ында шын дээрге христиан чүдүлгениң угаан-медерелин болгаш сагылга-чурумунуң системазы-дыр, а мында Бурганның бүгү шыны Иисус Христоста мӨӨңнеттинген. Амыр-чыргалдың пирамидазының шак ол ийи каъды дӨмей чүүлдерден бүткен – шын дээш човулаң-хилинчек болгаш Христос дээш човулаң-хилинчек. Шак ол човулаң-хилинчектерниң сагыш-сеткил ордузунуң тудуунга үнелии, мурнунда турган бүгү-ле ачы-буянныгларның алыс-шынныын бадыткап, ийи таңма салганы ышкаш, Дээрги-Чаяакчы оларны ийи дакпыр катаптаар, олар дээш ийи дакпыр шаңнаар. Ылгал чүгле ында, сӨӨлгү чүүлүнде, эгезинде чүүлге бодаарга, эң-не хилинчектиг, берге човулаң дугайында чугаалап турар. Ат-алдар чок чорук, кызагдал, меге-хоп, нүгүл, баък сӨглээшкин – ол бүгү Христос дээш – эң-не сӨӨлгү болгаш эң-не коргунчуг кӨгүдүүшкүн дег, шынчы кижиге урдунуп кээр. Шак ындыг базыышкын-биле эң-не кадыг даш безин калбак апаар болгай, ынчан кижи чүрээ чүү чүвеге удурланырыл. Шак ындыг ыйыышкынның чалгыы-биле эң-не хирлиг чамныг пӨс безин агарып каар, ынчан кижиниң сагыш-хӨңнүн канчаар камгалаптарыл. Христостуң ады дээш херечилеп турарының дугайында чугаа мында чоруп турар. Кым бодунуң эки туразы-биле херечилээрин шилип алыр-дыр, ол бодунуң амыр-чыргалдың пирамидазының тоску каъдын тудуп үндүрериниң үнелеп четпес материалын чедип алганы ол. Бодунуң сагыш-хӨңнүнүң бирги сес каъдын тергиин тудуп үндүрүп шыдапкан кижилер, Дээрги-Бурганынга бодунуң чуртталгазын бүгү чүрээнден Өргүптеринден дээре чырык чер кырында чүнү күзээр деп. Элчиннер үезинден бээр бистиң хүннеривиске чедир Христостуң Церковунуң дириг оду дег, херечиниң күзели үргүлчү дириг турган. Кажан Андрей Первозванный элчинни язычниктер белдир-ыяшка херип каар дээш, ону эккээрге, Элчин хӨлзээзинниг болгаш ӨӨрүшкүлүг алгырган: «О магалыг белдир-ыяш, сени үр-ле манап келдим, шак мындыг үүлени күзеп турдум!». Ынчангаш долу ачы-буянныг ыдыктыг Антоний кыраан назынында кара чаңгыс күзелдиг турган: Христостуң шажыны дээш хилинчектенири болгаш Өлүрү. Ынчангаш ол бодунуң кургаг ховузун каггаш, Александрияже чорупкан, аңаа оларның холундан чүгле Өлүр дээш, еретиктер-биле маргыш үндүрген. А Бурганның бодалы ындыг эвес болган, ынчангаш Антоний бодунуң кургаг ховузунга оожургап алган. Бодунуң голгофунче чоруп орган Христиан херечилерниң орук ара шажынчы йӨрээл ырларын, Өлүмче эвес, а куда-дойже бар чоруур чүве дег, хӨглүү-биле ырлап чоруур кылдыр бодап кӨрүңер даан. Делегей бодунуң бүгү тӨӨгүзүнде оон кайгамчык чүве кӨрбээн. Шупту тос каъттары чайынналып бедип үнген амыр-чыргалдың пирамидазын тудуп үндүрерде, хӨй-ле херечилер үр чылдар иштинде күженип келген. Чамдык херечилер шак ындыг тудугну чүгле эгелеп каан болгаш чүгле бир азы ийи каътты тудуп үндүрүп четтиккеннер. Чүгле бир хүн бурунгаар (а чамдыкта бир шак бурунгаар) христианнар кылдыр адаттынып чораан Өскелери – Христос дээш Өлгеннер. Шак ындыгларны, оларның сагыш-хӨӨн Өргүлү дээш, Дээрги-Чаяакчы бирги каъттан сӨӨлгүзүнге чедир туттунган сагыш-хӨӨн ордулары-биле шаңнаар, чүге дээрге олар, Дээрги-Чаяакчының кежээ хӨлезилеп алган шак ындыг ажылчыннары болгаш, Бүдүн хүн ажылдааннар ышкаш хӨлезин берип турган. Ыдыктыг Адриан рим офицер кижи турган, ол христианнарның Өргүлдүүн болгаш шыдамыын кайгап магадааш, ол боду христиан апарган. «Адриан, угааның чана берген боор!?» - деп, император оон айтырган. – «Чок, дээрги, мен чүгле ам угаан-сарыылдыг апардым», - деп, Христостуң шажынны дээш, херечи харыылаан. Бистиң бо-даа үевисте херечилээриниң олуттары бар база херечилер кӨвей. Россияда миллион херечилер элчиннер үелери ам-даа үргүлчүлеп турар, Бурганның дүжүдү, мооң мурнунда үелерде-даа ышкаш бӨгүн шак ындыг хӨй дээрзин бүгү делегейге сагындырып турар. Ынчалза-даа христиан шажынны албан аайы-биле кызагдаашкын чок-даа черлерде, хилинчектеп, истеп-сүрүп турар. Чижээлерге, бистиң кожавыс кадайны, чүгле Бурганга бүзүрээри база чүдүп-тейлээри дээш, ооң бурган чок ашаа эттеп, баък сӨглээш, кудумчуже үндүр ойладыпкан. Бир эвес ооң бажыңынга, Христос дээш ону хилинчектээр ооң «неронну» чурттап турган болза, христианнарны истеп-сүрер каржы-дошкун Нерон хаан аңаа херек турган бе? Бир гимназист школадан ыы-сыылыг чанып келген, чүге дээрге Иисус Христоска бүзүрээр мен деп чугаалаарга, ону эш-ӨӨрү баък сӨглеп база кыжырып турганнар. Кажан чыскаалче турар бетинде бир солдат тейлепкени дээш, чаагынче дажыттырган. Олар бүгү - амыр-чыргалдың пирамидаларының хүндүлүг тудугжулары, дуу Өске Өртемчейге Христос дээш баък сӨгледип, куду кӨрдүрүп, эттедип, нүгүлдедип, харын-даа эң-не бужар Өлүмнү кӨрүп эрткеннер, Бурганның бүзүрээрлериниң эңме-тикчок одуруунга барып чыскаалыптар ачы-буянны алыр. Оларның пирамидазының тоску каъды шуптузу дээрниң кайгамчык кӨк Өңүнге чайынналып турар кызыл рубиннер-биле шыптынар. Шак ол каътка бо чуртталгада Христос дээш хилинчектенгеннер кӨржүр база ужуражыр.

ӨӨРYШКYНYҢ СУУРГАЗЫ

Амыр-чыргалдың пирамидазы тоску каът-биле тӨнер. Ынчалза-даа тоску каъттың кырында онгу каътка дӨмей азы бир-ле айтыкчыны сагындырып турар, бүгү пирамиданы чырыдып турар, дӨзүнде чӨпшүл чорук, а үстүкү каъдында хилинчектениишкин бар бир-ле чүүл улаштыр туттунган. Шак ол айтыкчыны тудуп үндүреринге кижи эвес, а Дээрги-Чаяакчы ол Бодундан болгаш Бодунуң ынакшылындан кылган. Шак ол чырыткы кандыг-даа сагыш-сеткилге сӨглеттинмес ӨӨрүшкүнү оттурар, ону чүгле сагыш-сеткил кӨрүп болур, шак ол чырыткыны ӨӨрүшкүнүң Суургазы деп адаар. ӨӨрүңер база хӨглеңер, дээрлерге силерниң шаңналыңар улуг-дур. ӨӨрүшкү-даа, хӨглээшкин-даа, шаңнал-даа! ТӨне бээр ӨӨрүшкү эвес, а тӨнчү чок ӨӨрүшкү болур. Муңгарал болгаш чӨгенип тӨнер мага-боттуң шак ындыг хӨглүү эвес, а сагыш-сеткилдиң мӨңгеде таалалын кӨргүскен хӨглээшкин. Ол хүннеш ажылчынга тӨлевир эвес, а оглунга тӨлевир болур; Өске чурттуң ээзинден эвес, а Ададан тӨлевир болур; ажылдап каан үеңден эвес, а ынакшылдан тӨлевир болур. ӨӨрүшкүнүң ол суургазы черден бедип туттунган эвес, а Дээрлерден туттунуп бадып келген суурга болур. Дээрги-Чаяакчы ооң-биле бодунуң сагыш-хӨңнүнге орду тудуп алган кижиге уткуштур чоруп орар. Шынап-ла, Чаяакчы ӨӨрүшкүнүң Суургазы-биле бистиң дываажаң пирамидазының шуптузун каастап база чырыдып турар. ӨӨрүшкүнүң суургазы чаңгыс улуг болгаш үнелеп четпес алмаз дег, кайгамчык чырык-биле чайынналып турар. Чайынналган херелдер пирамиданың шупту каъттарын чарылбас бүдүн кылдыр чымчаа-биле тудуштуруп, бүгү тудугнуң бирги каъдындан сӨӨлгү каъдынга чедир чырыдып турар. Бо чугааны тӨндүрүп тура, эскерер ужурлуг чүүл бар: кым-даа частырыг кылбас база амыр-чыргалдың пирамидазын черде кандыг-бир тудуг деп бодавас. Шак ол пирамида боттуг эвес, а ол – сагыш-хӨӨннүң. Ынчалза-даа чеже-даа ол боттуг эвес болза, ол херек кырында бар, кӨстүп турар кандыг-даа тудугдан боттуг болур. Дээрлерден кӨскү болгаш кижиниң мага-бодундан дашкаар амыр-чыргалдың пирамидазы кандыг-даа кижини эвес, а Бурган-кижини, Дээрги-Чаяакчы Боду Иисус Христосту сагындырып турар. Дээрлер Чагыргазынче Иисус Христоска дӨмей эвес шак ындыг кижи кирип шыдавас, аңаа Дээрги-Чаяакчының берип кааны, бодап тып кааны болгаш чаяап кааны тудуундан ылгалып турар кандыг-бир бодунуң тудуун киирип шыдавас. А кажан бо черде мага-бодувустан байырлажыр үевис кээрге, ынчан бистер тода кӨрүп каар бис – Дээрги-Чаяакчының тӨлээлери болгаш бистер кӨрүп каар бис – бистер, христианнар болгаш бодувустуң чуртталгавысты Иисус Христоска дӨмейлештир тудуп алганывыс ол. Христостуң Павел деп элчининиң сӨстерин сактып кӨрээлиңер: «Кандыг-бир кижи шак ол үндезинге тудуп үндүрүп тура, алдын, мӨңгүн, үнелиг эртине даштар азы ыяш, сиген, саваң ажыглап боор. Кымның-даа ажыл—херээ илдең апаар. Христостуң ээп кээр хүнү бүгү чүүлдү кӨскү кылыптар, чүге дээрге Бурганның оду-биле шылгай бээр. Кижи бүрүзүнүң кандыг ажыл-херек бүдүргенин ол от шылгаар. Кандыг-бир кижиниң бүдүрген ажыл-херээ – туткан тудуу шылгалданы эрте берзе, ол кижи шаңнал алыр» (1Кор.3:12-14). Дээрги Бурганывыска мӨңге алдар болгаш мактал, Аминь.